Сода, бельки де, сизинъ кладовойынъызда энъ универсаль махсулаттыр. Натрий бикарбонаты оларакъ да белли олгъан сода — бу, экшиликнен (сирке, лимон суву я да айран киби) къарыштырылгъанда, углекислый газнынъ кичкене пускюртмелери пейда олгъан, маффинлерни, отьмеклерни ве печеньелерни пуф ве авалы япмакъ ичюн пек яхшы олгъан сиркели бирикмедир.
Амма онынъ къулланмалары бизим севимли пирожный ве печенье пиширмектен чокъ зиядедир. Соданынъ табиий абразив докъумасы ве химиявий хусусиетлери оны эвнинъ этрафында темизлик япмакъ ичюн пек яхшы эте, хусусан кирни ювмакъ, къокъуларны ёкъ этмек ве къатты лекелерни ёкъ этмек керек олгъанда. «Сода – бу темизлевнинъ икътисатлы ве экологик вариантыдыр», – дей «Молли Мейд»нинъ президенти Марла Мок. – Бу да чешит тюрлю темизлик вазифелерини беджере бильген эр тарафлама темизлейиджидир».
Биз темизлик мутехассысларынен лакъырды этип, эвинъизни темизлемек ичюн сода къулланмакъ акъкъында энъ яхшы тевсиелерни алдыкъ.
Чёплюк банкаларында вакъыт кечтикче табиий оларакъ къокъу пейда ола. Лякин ичине бираз сода сепип, къокъуларны ёкъ этмек мумкюн. «Оны сувнен къарыштырмакъ ве ичтен къокъуларны темизлемек ве ёкъ этмек ичюн спрей оларакъ да къулланмакъ мумкюн», — дей «Аспен Клин»нинъ президенти ве генераль директорынынъ муавини Алисия Соколовски.
Сода – бу агъартыджы ве лекелерни ёкъ этмек ичюн тесирли вастадыр, базыда исе бизим севимли керамик кружкаларымыздан къаве ве чай лекелерини ёкъ этмектен къыйын шей ёкътыр. Тек кружкагъа сода сепип, дым сюнгюнен яваштан ювмакъ керек, дей Соколовский.
Фурун решеткалары эскирмеге ве йыкъылмагъа огърайлар. Ягъ, ягъ, унчыкълар ве даа чокъ шейлер аш пиширгенде оларгъа къолайлыкънен япышып ола. «Решеткаларны сода ве сыджакъ сув ваннасына батырынъыз», — дей Соколовский. «Бир къач сааттан сонъ оларны фырчынен ювынъыз».
Умумен, соданы сирке киби экшиликлернен къарыштырмакътан къачынмакъ керек, чюнки олар янувгъа кетире бильген пускюртмелер ярата билелер. Лякин дренаж пек тыкъылгъанда, бу реакция файдалы ола биле. Дренажгъа ярым стакан сода тёкюнъиз, сонъра ярым стакан беяз сирке. Дренажны къапатынъыз ве 30 дакъкъа отуртынъыз. «Сонъ къалдыкъларны сыджакъ сувнен ювып чыкъарынъыз, — дей Соколовский.
Соданынъ табиий абразив хусусиетлери оны шпатлевканы пек яхшы темизлейиджи япалар. Сода ве сувдан паста япып, къараргъан шпатлевкагъа сюртмек мумкюн, сонъра тиш фырчысынен ювмакъ мумкюн.
Эбет, озь унитазны темизлемек ичюн махсус унитаз темизлейиджисини къулланмакъ мумкюн, амма лекелерни ёкъ этмек ве унитазны тазе тутмакъ ичюн даа табиий ве экологик ёл – бу сода къулланмакътыр. Унитазгъа сода сепип, бираз отуртынъыз, сонъра унитаз фырчысынен ювынъыз.
Урбаларны эвельден соданен ишлемек – урбадан къатты лекелерни ёкъ этмекнинъ адий ве тесирли ёлудыр. «Урбаны бир къач саат я да бир гедже сыджакъ сувгъа ве содагъа батырынъыз», — дей Соколовский.
Бундан да гъайры, озь ювунгъан урбаларынъызгъа сода къошып, адий ювгъан махсулатынъызнынъ темизлев къуветини арттырмакъ мумкюн. «Ювув рутинасына сода къошмакъ къокъуларны ёкъ этмеге ве беязларны даа парлакъ япмагъа ярдым эте биле», — дей Дайерс.
Соданынъ ювунма махсулаты урба ювмакътан гъайры къулланыла — о, сизинъ ювунгъан машинаны да семерели темизлей биле. «Бош девир вакътында барабанны темизлемек ве къокъуларны ёкъ этмек ичюн сода къулланынъыз», — дей Соколовский.
Инат янгъан къалдыкъларны ювмакъ ичюн сода къулланынъыз. «Сода фурунларны, къазан-табакъларны ве ашханенинъ башкъа савутларыны темизлемек ичюн пек яхшыдыр, — дей Дайерс. «Садедже сода ве сувдан паста япып, савуткъа сюртмек керек, къалдыкъны ювып ташламаздан эвель, савут устюнде 15-30 дакъкъа отуртынъыз».
Душ къапулары лимон ве минерал ерлешювлерине мейильлидир. Душ къапулары кене парылдасын деп, сирке ве сода къарышмасыны къулланынъыз. Янында ерлешкен «Гласс Доктор» ширкетининъ янъы махсулатлар ишлеп чыкъарув ве техникий окъутув боюнджа директоры Томми Паттерсон башта кягъыт явлукъны сыджакъ беяз сиркеге батырып, къапугъа ве ёлгъа сюртмекни тевсие эте. Сонъ 30-60 дакъкъа отуртынъыз. «Сиркенинъ бираз экшилиги онъа ичине кирмеге ве минераль ерлешювлерни бошатмагъа имкян бере», — дей о. Сонъ къапуны дым къумачнен я да содагъа батырылгъан сюнгюнен яваштан сильмек керек. «Пек къатты ювма, ёкъса тырнайджакъсынъ», — дей Паттерсон.
Сонъунда къапуны дистиллят сувнен чайкъап, сирке ве соданы чыкъарынъыз. «Эгер лимон къалса, бутюн чёкюндилер чыкъкъандже, соданен темизлевни текрарламакъ керек», — дей о.
Килимни темизлемек ичюн соданынъ къокъусызландырыджы хусусиетлеринден файдаланынъыз. Килиминъизге сода сепип, бир къач дакъкъа отуртынъыз, сонъра пылесоснен ювынъыз.
Дёшекни темизлемек сагълыкъ ичюн пек муимдир (не де олса, сен бунъа чокъ вакъыт сарф этесинъ). Дёшегинъизге сода сепип, бир къач дакъкъа отуртынъыз, сонъра пылесоснен ювунынъыз, бойлеликнен, дёшегинъизден къокъулар чыкъсын. Я да, эгер лекелерни чыкъармакъ керек олса, сирке ве соданы къарыштырынъыз. Башта лекенинъ устюне сирке сепинъиз, сонъра устюне сода сепинъиз. Оны явлукънен къапатынъыз ве пылесоснен ювмаздан эвель бир къач саат отуртынъыз.
Хош олмагъан къокъудан къуртулмакъ ичюн аякъкъапларынъызгъа сода сепинъиз. Тек аякъкъапны киймезден эвель, газлы сувны сепмеге унутма.
Плиталар аш я да ягънен тыкъылса, олар кирлене биле. Плитанынъ устюни сода ве сув пастасынен темизлемек кирни ёкъ этип, плитанынъ темиз вазиетини къайтармакъ мумкюн. Лякин шуны унутма ки, базы плиталар, меселя, тегиз джамлы плиталар къолайлыкънен тырнала. Темизлейиджининъ башкъа чешитини къулланынъыз.
Агъачтан япылгъан кесюв тахтасыны яхшы алда тутмакъ ичюн бир къач къайгъырув керек. Кесиджи тахтанъны ярым лимон ве бираз соданен сильмекнен темизлемек мумкюн. Бу лекелерни енгиллештирмеге ве къалгъан къокъуларны ёкъ этмеге ярдым этер.
Буздолапынъыздаки къокъуларны ёкъ этмек ичюн, атта соданы пакеттен чыкъармакъ керекмей. Сода къутуларынынъ чокъусы сетли ян панельлернен берабер келе, олар кягъыт къутунынъ къапагъыны чыкъарып, сетли тарафларыны ачмагъа имкян берелер. Тек бирини буфетке къойып, озь дезодоратор тылсымыны чалыштырсын.
Тот басмагъан челиктен япылгъан раковиналарны, лампалар ве алетлерни янъы киби корьмек ичюн, оларны темизлемек ичюн сода къулланынъыз. Раковиналар ичюн: раковинагъа джесюрликнен сода сепинъиз, сонъра лекелерни ве кирни дым микрофибрадан япылгъан къумач я да сюнгюнен ювынъыз, сонъра сувукъ сувнен чайкъап чыкъынъыз. Кран киби алетлер ве махсулатлар ичюн башта дым къумачкъа сода сепип, тот басмагъан челикни яваштан сильмек керек, о темиз ве йылтыравукъ олсун.
Кумюшнинъ табиий парылдавыны къайтармакънынъ табиий ве экологик ёлу – бу тек сода ве сувдан паста япмакътыр. Кумюшни сода пастасына батырынъыз ве бир къач дакъкъа отуртынъыз (агъыр лянетленген кумюш ичюн 10 дакъкъагъадже). Сонъ салкъын сувнен чайкъап, къумачнен яваштан джылтыратынъыз.
Истисна оларакъ тек кумюшинъиз оксидленген ве патина пейда олгъан олса ве сиз оны сакълап къалмакъ истесенъиз. «Сода базы кумюш шейлерден, меселя, зергерлик я да яраштырув шейлеринден патинаны ёкъ эте биле», — дей Соколовский. «Энъ яхшысы, кумюшлеринъизде истеген патинаны сакъламакъ ичюн кумюш темизлейиджи я да джылтыраткъан къумач къулланынъыз».
Сыр дегиль, ашайт малларыны сакълагъан савутлар, меселя, къырмызы соус киби мадделерни сакълагъанда, чокъ керелер къулланылгъан сонъ, лекеленмек мумкюн. Эгер савут ювгъан машинада чайкъамакъ етерли дегиль олса, савуткъа бираз сода ве сув сепип, гедже отуртынъыз. Эртеси куню саба сода пастасыны чайкъап, янъы, лекесиз савутынъыздан зевкъ алынъыз.
Лякин соданы къуллангъанда мукъайт ол, чюнки онынъ абразив хусусиетлери эвнинъ этрафындаки эр шейни темизлемек ичюн ярамай. «Сода абразивтир, онынъ ичюн о, кузьгю я да пенджере киби джам юзлерини, белли бир тегиз юзлерни я да битирильген агъач мебель/полларны темизлемек ичюн келишмей», — дей Мок. Бундан да гъайры, оны алюминий савутларда, табиий таш юзюнде, алтыннен къаплангъан шейлерде, электрон махсулатларда, инджи ве опал киби къыйметли ташларда къулланмакъ олмаз.
«Алюминий я да мермер киби къолай тырнакълангъан юзлерни темизлемектен къачынынъыз», — дей Дайерс. Сода базы материалларнен, меселя, алюминийнен де реакциягъа кирип, ренкнинъ денъишмесине кетире биле.
Эбет, эвни ве этрафны темизлемек ичюн сода къуллангъанда, хавфсыз олмакъ истейсинъиз, шунынъ ичюн соданы ашагъыдаки махсулатларнен къарыштырмамакъ керексинъиз.
Базы алларда бу мадделерни къарыштырмакъ тек соданынъ тесирини эксильте. Бу, меселя, ичкиге къарыштырылгъанда ола. Лякин башкъа алларда зарарлы химиявий реакциялар ола биле. Соданы къапалы савутта гидроген пероксиди, аммиак, хлорлы агъартыджы я да химиявий темизлейиджилернен къарыштыргъанда, оксиген ве башкъа зеэрли газлар чыкъып ола.
Эксери алларда сувны тек соданен къарыштырмакъ истеген темизлев нетиджелерине иришмек мумкюн.