nature.com сайтына кельгенинъиз ичюн сагъ олунъ. Сиз къуллангъан браузернинъ версиясында CSS дестеги сынъырлыдыр. Энъ яхшы теджрибе ичюн браузернинъ сонъки версиясыны къулланмакъны тевсие этемиз (я да Internet Explorer программасында уйгъунлыкъ режимини сёндюрмек). Бундан гъайры, девамлы ярдымны темин этмек ичюн, бу сайтта стильлер я да JavaScript олмаз.
Культиводород (H2S) инсан организмине чокъ физиологик ве патологик тесир эте. Натрий гидросульфид (NaHS) биологик теджрибелерде Н2Снинъ тесирини къыймет кесмек ичюн фармакологик алет оларакъ кенъ къулланыла. NaHS иляджларындан H2S гъайып олувы тек бир къач дакъкъа девам этсе де, базы айванлар узеринде япылгъан теткъикъатларда ичильген сувда H2S ичюн донор бирикмелери оларакъ NaHS иляджлары къулланылгъан. Бу чалышмада сычан/сычан шишелеринде азырлангъан NaHS концентрациясы 30 мкМ олгъан ичильген сув, базы муэллифлернинъ теклифине коре, энъ аздан 12–24 саат девамында тургъун къалмакъ мумкюнми, тешкерильди. Ичмек ичюн сувда NaHS (30 мкМ) иляджыны азырламакъ ве оны деръал сычан/сычан сув шишелерине тёкмек керек. Сув шишесининъ уджундан ве ичинден 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 12 ве 24 саатте нумюнелер топланды, метилен мавы усулынен сульфиднинъ микъдарыны ольчемек ичюн. Бундан гъайры, эркек ве къадын сычанларгъа эки афта девамында NaHS (30 мкМ) инъекциясы япылды ве биринджи афта девамында ве экинджи афтанынъ сонъунда эр эки куньде бир къан плазмаларында сульфиднинъ концентрациясы ольченильди. Сув шишесининъ уджундан алынгъан нумюнедеки NaHS иляджы тургъун олмагъан эди; ве 24 сааттен сонъ о 72% ве 75% эксильди. Сув шишелерининъ ичинден алынгъан нумюнелерде NaHSнинъ эксильмеси 2 саат ичинде эмиетли олмады; лякин 12 ве 24 сааттен сонъ 47% ве 72% эксильди. NaHS инъекциясы эркек ве къадын сычанларнынъ къан плазмаларында сульфид севиесине тесир этмеди. Нетиджеде, ичильген сувдан азырлангъан NaHS иляджларыны H2S багъышламакъ ичюн къулланмакъ олмаз, чюнки илядж тургъун дегиль. Бу ёлнен айванлар низамсыз ве бекленильгенден аз микъдарда NaHS иле огърашаджакъ.
Культиводород (H2S) 1700 сенесинден башлап токсин оларакъ къулланыла; лякин онынъ эндоген биосигнал берюв молекуласы оларакъ ола бильген ролюни Абе ве Кимура 1996 сенеси тасвир эттилер.Сонъки учь онйыллыкъ девамында чешит инсан системаларында Н2Снинъ чокътан-чокъ функциялары айдынлатылды, бу исе Н2С донор молекулаларынынъ клиник къулланмалары ола биледжегини анъламагъа кетире; бакъынъыз: Чирино ве башкъалар. якъында япылгъан тешкерюв ичюн.
Натрий гидросульфид (NaHS) бир чокъ ульке культурасында ве айванлар узеринде япылгъан теткъикъатларда Н2Снинъ тесирини къыймет кесмек ичюн фармакологик алет оларакъ кенъ къулланылгъан5,6,7,8. Лякин NaHS идеаль H2S доноры дегиль, чюнки о, эритмедеки H2S/HS- ге тез чевириле, полисульфидлернен къолайлыкънен булуна, къолайлыкънен оксидлене ве учып кете4,9. Бир чокъ биологик теджрибелерде NaHS сувда иритиле, бунынъ нетиджесинде H2S10,11,12 пассив учув ве гъайып ола, H2S11,12,13 озь-озюнден оксидлене ве фотолиз ола14. Башлангъыч эритмедеки сульфид Н2С11нинъ учувындан пек тез гъайып ола. Ачыкъ савутта Н2С-нинъ ярым омюри (т1/2) 5 дакъкъагъа якъын, онынъ концентрациясы исе бир дакъкъада 13%-ке якъын эксиле10. NaHS иляджларындан кварцлы водороднынъ гъайып олувы тек бир къач дакъкъа девам этсе де, айванлар узеринде япылгъан базы теткъикъатларда ичильген сувда кварцлы водороднынъ менбасы оларакъ NaHS иляджлары 1–21 афта девамында къулланылгъан, эр 12–24 афтада NaHS олгъан иляджны денъиштиргенлер. саат.15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26 Бу амелият ильмий араштырмаларнынъ принциплерине келишмей, чюнки иляджларнынъ дозалары оларны башкъа тюрлерде, хусусан инсанларда къулланувгъа эсасланмакъ керек.27
Биотиббиетте клиника эвельси араштырмалар хасталаргъа бакъув я да тедавийлев нетиджелерининъ кейфиетини юксельтмеге макъсат этелер. Лякин айванлар узеринде япылгъан чалышмаларнынъ чокъусынынъ нетиджелери даа инсанларгъа терджиме этильмеген28,29,30. Бу терджименинъ етишмезлигининъ себеплеринден бири айванларны огренювнинъ усулий кейфиетине дикъкъат айырылмамасыдыр30. Шунынъ ичюн бу чалышманынъ макъсады, базы чалышмаларда идда этильгени я да теклиф этильгени киби, сычан/сычан сув шишелеринде азырлангъан 30 мкМ NaHS иляджлары ичильген сувда 12–24 саат девамында тургъун къалмакъ мумкюнми, ёкъмы, тешкермек эди.
Бу чалышмадаки бутюн теджрибелер Иранда лаборатория айванларыны бакъмакъ ве къулланмакъ акъкъында нешир этильген ёлланмаларгъа коре кечирильди31. Бу чалышмадаки бутюн эксперименталь рапортлар да ARRIVE ёлланмаларына риает эттилер32. Эндокринология илимлери институтынынъ, Шахид Бехешти адына тиббиет илимлери университетининъ этика комитети бу чалышмада бутюн эксперименталь процедураларны тасдикълады.
Цинк атсетат дигидраты (CAS: 5970-45-6) ве сувсыз демир хлориди (CAS: 7705-08-0) «Биохим», «Хемопахрама» (Косн-сюр-Луар, Франция) ширкетлеринден сатын алынды. Натрий гидросульфид гидраты (CAS: 207683-19-0) ве N,N-диметил-р-фенилендиамин (DMPD) (CAS: 535-47-0) «Сигма-Олдрич» ширкетинден (Сент-Луис, штат Моссачусетс, АКъШ) сатын алынды. Изофлуранны «Пирамал»дан (Вифлеем, Пенсильвания штаты, АКъШ) сатын алдылар. Хлорид кислотасы (HCl) «Мерк» ширкетинден (Дармштадт, Алмания) сатын алынды.
Ичмек ичюн сувда NaHS (30 мкМ) иляджыны азырламакъ ве оны деръал сычан/сычан сув шишелерине тёкмек керек. Бу концентрация NaHS-ни H2S менбасы оларакъ къуллангъан чокъ сайылы неширлерге эсасланып сечильди; «Музакере» болюгине бакъынъыз. NaHS — гидратацион молекула, онынъ теркибинде чешит микъдарда гидратацион сув ола биле (яни NaHS•xH2O); истисалджынынъ айткъанына коре, бизим чалышмамызда къулланылгъан NaHSнинъ фаизи 70,7% (яни NaHS•1,3 H2O) тешкиль эте ве биз бу къыйметни эсаплавларымызда эсапкъа алдыкъ, мында 56,06 г/моль молекуляр агъырлыгъыны къулландыкъ, бу сувсыз NaHSнинъ молекуляр агъырлыгъыдыр. Гидратация суву (онъа кристалллашув суву да дейлер) — бу кристалл къурулышыны тешкиль этмек ичюн сув молекулаларыдыр33. Гидратлар ангидратларгъа коре чешит физик ве термодинамик хусусиетлерге маликлер34.
Ичмек ичюн сувгъа NaHS къошмаздан эвель, иритиджининъ рН ве араретини ольчемек керек. Айван къафесиндеки сычан/сычан сув шишесине NaHS иляджыны деръал тёкюнъиз. Сульфиднинъ микъдарыны ольчемек ичюн 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 12 ве 24 саатте сув шишесининъ уджундан ве ичинден нумюнелер топланды. Эр бир нумюнеден сонъ деръал сульфид ольчюлери алынды. Биз нумюнелерни борунынъ уджундан алдыкъ, чюнки базы араштырмалар сув борунынъ кичик тешик колеми Н2С бувланувыны энъ эксик дереджеге еткизе биледжегини косьтере15,19. Бу меселе, корюне ки, шишедеки иляджгъа да аиттир. Лякин бувланув тезлиги зияде олгъан ве автооксидленген сув шишесининъ боюнындаки эритмеде бойле дегиль эди; асылында айванлар биринджи олып бу сувны ичтилер.
Тедкъикъатта эркек ве къадын Вистар сычанлары къулланылды. Сычанчыкъларны полипропилен къафеслерде (бир къафесте 2–3 сычан) стандарт шараитлерде (арарет 21–26 °С, дымлыкъ 32–40%) 12 саат ярыкъ (саба 7-ден акъшам 7-ге къадар) ве 12 саат къаранлыкъ (акъшам 7-ден саба 7-ге къадар) ерлештирдилер. Сычанларгъа кран суву сербест ола эди ве оларны стандарт чоу («Хорак Дам Парс Компани», Тегеран, Иран) иле беслей эдилер. Яшкъа келишкен (6 ай) диши (n=10, беден агъырлыгъы: 190–230 г) ве эркек (n=10, беден агъырлыгъы: 320–370 г) Wistar сычанчыкълары тасавурлы шекильде контроль ве NaHS (30 мкМ) иле тедавийленген группаларгъа болюндилер (эр бир группада n=5). Орнекнинъ колемини бельгилемек ичюн биз эвельки теджрибе ве къувет талилини бирлештирген KISS (Keep It Simple, Stupid) ёнелишини къулландыкъ35. Биз ильк оларакъ 3 сычан узеринде пилот чалышмасыны кечирдик ве къан плазмаларында орта умумий сульфид севиесини ве стандарт сапмасыны (8,1 ± 0,81 мкМ) бельгиледик. Сонъра, 80% къуветни козь огюне алып ве эки тарафлы 5% эмиет севиесини фарз этип, биз эксперименталь5 нумюненинъ колемини эсапламакъ ичюн Фестинг тарафындан теклиф этильген эвельден бельгиленген къыйметнен 2,02 стандартлаштырылгъан эффект колемине келишкен эвельден нумюненинъ колемини (эвельки эдебияткъа эсасланып n = 5) бельгиледик5. Бу къыйметни СД-ге (2,02 × 0,81) арттыргъан сонъ, тахмин этильген тапыла бильген эффектнинъ колеми (1,6 мкМ) 20% олды, бу къабул этильгендир. Бу демек ки, группалар арасында 20% орта денъишювни тапмакъ ичюн n = 5/группа етерлидир. Сычанлар Excel программасынынъ 36 тасадифий функциясыны къулланып, тасавурлы шекильде контроль ве NaSH иле ишленген группаларгъа болюндилер (Къошма 1 рес.). Кёрлик нетидже севиесинде япылды, биохимик ольчюлерни япкъан теткъикъатчылар группа вазифелеринден хабердар дегиль эдилер.
Эр эки джынснынъ NaHS группалары 2 афта девамында ичильген сувда азырлангъан 30 мкМ NaHS иляджынен ишленди; Эр 24 саатте тазе эритме берильди, бу вакъыт девамында беден агъырлыгъы ольченильди. Биринджи ве экинджи афтанынъ сонъунда изофлуран наркозы алтында бутюн сычанларнынъ къуйрукъ уджларындан къан нумюнелери эр эки куньде бир алынды. Къан нумюнелери 3000 г температурада 10 дакъкъа девамында центрифугагъа къоюлды, къан плазмасыны айырдылар ве –80°С температурада сакъладылар, сонъра къан плазмаларында мочевина, креатинин (Cr) ве умумий сульфидни ольчедилер. Сийдик къан плазмаларында мочевина ферментли уреаза усулынен, тиджаретте булунгъан комплектлер (Man Company, Тегеран, Иран) ве автоматик анализатор (Selectra E, серия номерасы 0-2124, Нидерланды) ярдымынен фотометрик Джаффе усулынен бельгиленди. Мочевина ве Cr ичюн анализ ичиндеки ве анализлерара денъишюв коэффициентлери 2,5%-тен эксик олды.
Ичильген сувда ве теркибинде NaHS олгъан къан плазмасында умумий сульфидни ольчемек ичюн метилен мавысы (МБ) усулы къулланыла; МБ — джыйма эритмелерде ве биологик нумюнелерде сульфидни ольчемек ичюн энъ чокъ къулланылгъан усулдыр11,37. МБ усулынен умумий сульфид хавузыны38 къыймет кесмек ве сувлу фазада H2S, HS- ве S2 шеклиндеки органик олмагъан сульфидлерни ольчемек мумкюн39. Бу усулда кварц цинк атсетаты иштирагинде цинк сульфид (ZnS) шеклинде чёкюле11,38. Сульфидлерни башкъа хромофорлардан айырмакъ ичюн энъ чокъ къулланылгъан усул — цинк атсетат чёкюндисидир11. ZnS кучьлю экшилик шараитлеринде HCl11 къулланып янъыдан иритильди. Сульфид ДМПД иле 1:2 стехиометрик нисбетте, демир хлориди (Fe3+ оксидлейиджи мадде вазифесини беджере) иле катализленген реакцияда реакциягъа кирип, 670 нм40,41 спектрофотометрик ёлнен тапылгъан МБ боясыны мейдангъа кетире. МБ усулынынъ тапылув сынъыры тахминен 1 мкМ11 ола.
Бу чалышмада эр бир нумюнеден (иритиджи я да къан плазма) 100 мкл бир пробиркагъа къошулды; сонъра 200 мкл цинк ацетаты (дистиллированный сувда 1% мас./об.), 100 мкл ДМПД (7,2 М НСl-де 20 мМ), 133 мкл FeCl3 (1,2 М НСl-де 30 мМ) къошулды. Къарышыкъны 37°С температурада къаранлыкъта 30 дакъ. Иритильген сувны 10 000 г температурада 10 дакъкъа девамында центрифугагъа къойып, микропластинка окъуйыджысы (BioTek, MQX2000R2, Winooski, VT, USA) ярдымынен 670 нм-де супернатантнынъ абсорбциясыны окъудылар. Сульфидлернинъ концентрациясы ddH2O ичинде NaHS (0–100 мкМ) калибровка эгриси ярдымынен бельгиленди (2 рес. къошма). Ольчюлер ичюн къулланылгъан бутюн иляджлар тазе азырлангъан эди. Сульфид ольчюлери ичюн анализ ичиндеки ве анализлерара денъишюв коэффициентлери 2,8% ве 3,4% тешкиль этти. Биз де натрий тиосульфаты олгъан ичильген сув ве къан плазма нумюнелеринден чыкъарылгъан умумий сульфидни пекитильген нумюне усулынен бельгиледик42. Натрий тиосульфаты олгъан ичильген сув ве къан плазма нумюнелери ичюн къайтарымлар 91 ± 1,1% (n = 6) ве 93 ± 2,4% (n = 6) тешкиль этти.
Статистик талиль Windows ичюн GraphPad Prism программасынынъ 8.0.2 версиясы (GraphPad Software, Сан-Диего, Калифорния, АКъШ, www.graphpad.com) ярдымынен япылды. NaHS къошулмаздан эвель ве сонъ ичильген сувнынъ арарети ве рН-ини тенъештирмек ичюн чифт t-тест къулланылды. NaHS олгъан эритмеде H2S гъайып олувы башлангъыч алувдан фаиз эксильмеси оларакъ эсапланды ве гъайып статистик джеэттен эмиетли олгъаныны къыймет кесмек ичюн биз бир тарафлы текрарлангъан ольчюлер АНОВАсыны яптыкъ, сонъра Даннетнинъ чокъ къыяслав тестини яптыкъ. Беден агъырлыгъы, къан плазма мочевина, къан плазма креатинини ве умумий къан плазма сульфиди вакъыт кечтикче чешит джынслардан олгъан контроль ве NaHS иле ишленген сычанлар арасында эки тарафлы къарышыкъ (ара-ич) АНОВА къулланып тенъештирильди, сонъра исе Бонферронининъ post hoc тести япылды. Эки къуйрукълы Р къыйметлери < 0,05 статистик джеэттен эмиетли сайылды.
Ичмек ичюн сувнынъ рН-и NaHS къошулмаздан эвель 7,60 ± 0,01, NaHS къошулгъан сонъ исе 7,71 ± 0,03 эди (n = 13, p = 0,0029). Ичмек ичюн сувнынъ арарети 26,5 ± 0,2 олып, NaHS къошулгъан сонъ 26,2 ± 0,2-ге энди (n = 13, p = 0,0128). Ичмек ичюн сувда 30 мкМ NaHS иляджыны азырлап, сув шишесинде сакъламакъ керек. NaHS иляджы тургъун дегиль ве онынъ концентрациясы вакъыт кечтикче эксиле. Сув шишесининъ боюнындан нумюне алгъанда, биринджи саат ичинде эмиетли эксильюв (68,0%) козьге чарпты, 12 ве 24 сааттен сонъ исе эритмедеки NaHS микъдары 72% ве 75% эксильди. Сув шишелеринден алынгъан нумюнелерде NaHSнинъ эксильмеси 2 сааткъадже эмиетли дегиль эди, амма 12 ве 24 сааттен сонъ о 47% ве 72% эксильген эди. Бу малюматлар ичильген сувда азырлангъан 30 мкМ эритмедеки NaHSнинъ фаизи, нумюненинъ алынгъан ерине бакъмадан, 24 сааттан сонъ башлангъыч къыйметнинъ тахминен дёртте бирине къадар эксильгенини косьтере (1 рес.).
Сычан/сычан шишелеринде ичильген сувда NaHS иляджнынъ (30 мкМ) тургъунлыгъы. Иритильген сонъ, сув шишесининъ уджундан ве ич тарафындан нумюнелер алынды. Малюматлар орта ± СД (n = 6/группа) оларакъ берильген. * ве #, 0 вакъытнен тенъештирильгенде Р < 0,05. Сув шишесининъ фоторесиминде шишенинъ уджу (ачылгъан ернен) ве джесети косьтериле. Учюнинъ колеми тахминен 740 мкл.
Янъы азырлангъан 30 мкМ эритмеде NaHS концентрациясы 30,3 ± 0,4 мкМ (диапазон: 28,7–31,9 мкМ, n = 12) олды. Лякин 24 сааттан сонъ NaHS концентрациясы даа алчакъ къыйметке энди (орта эсапнен: 3,0 ± 0,6 мкМ). рес-де косьтерильгени киби, сычанларгъа огърагъан NaHS концентрациялары огренюв девринде даима олмады.
Диши сычанларнынъ беден агъырлыгъы вакъыт кечтикче эп арта (контроль группасында 205,2 ± 5,2 г-дан 213,8 ​​± 7,0 г-гъа ве NaHS иле ишленген группада 204,0 ± 8,6 г-дан 211,8 ± 7,5 г-гъа къадар); лякин NaHS тедавийлеви беден агъырлыгъына ич бир тесир этмеди (3 рес.). Эркек сычанларнынъ беден агъырлыгъы вакъыт кечтикче эп арта (незарет группасында 338,6 ± 8,3 г-дан 352,4 ± 6,0 г-гъа ве NaHS иле ишленген группада 352,4 ± 5,9 г-дан 363,2 ± 4,3 г-гъа къадар); лякин NaHS тедавийлеви беден агъырлыгъына ич бир тесир этмеди (3 рес.).
NaHS (30 мкМ) берильген сонъ диши ве эркек сычанларда беден агъырлыгъынынъ денъишмелери. Малюматлар орталама ± СЭМ оларакъ берильген ве Бонферронининъ post hoc тестинен эки тарафлы къарышыкъ (ара ичинде) дисперсия талилини къулланып тенъештирильген. Эр бир группада эр бир джынстан n = 5.
Бутюн огренюв девамында контроль ве NaSH иле ишленген сычанларда къан плазмаларында мочевина ве креатин фосфатнынъ концентрациясы тенъештирильди. Бундан да гъайры, NaSH иле тедавийлев къан плазмаларында мочевина ве креатинехром концентрациясына тесир этмеди (1 табл.).
Эсас къан плазмаларында умумий сульфиднинъ концентрациясы контроль ве NaHS иле ишленген эркек (8,1 ± 0,5 мкМ къаршы 9,3 ± 0,2 мкМ) ве къадын (9,1 ± 1,0 мкМ къаршы 6,1 ± 1,1 мкМ) сычанлар арасында тенъештирильди. кунь девамында NaHS ичирильмеси не эркек, не де къадын сычанларда къан плазмаларында умумий сульфиднинъ севиесине ич бир тесир этмеди (4 рес.).
NaHS (30 мкМ) берильген сонъ эркек ве къадын сычанларда къан плазмаларында умумий сульфид концентрациясынынъ денъишмелери. Малюматлар орталама ± СЭМ оларакъ берильген ве Бонферронининъ post hoc тестинен эки тарафлы къарышыкъ (ич-ич) дисперсия талилини къулланып тенъештирильген. Эр бир джынс, n = 5/группа.
Бу чалышманынъ эсас нетиджеси шунда ки, теркибинде NaHS олгъан ичильген сув тургъун дегиль: сычан/сычан сув шишелерининъ уджундан ве ичинде нумюне алгъан сонъ 24 саат кечкен сонъ, тек башлангъыч умумий сульфиднинъ дёртте бирине якъыныны тапмакъ мумкюн. Бундан да гъайры, сычанлар NaHS иляджында H2S гъайып олгъаны себебинден тургъун олмагъан NaHS концентрациясына огърай эдилер, ичильген сувгъа NaHS къошулса, беден агъырлыгъына, къан плазмаларында мочевина ве креатин хромына, я да къан плазмаларында умумий сульфидке тесир этмей эди.
Бу тедкъикъатта ичильген сувда азырлангъан 30 мкМ NaHS иляджларындан H2S джоюлувынынъ сурьаты саатте тахминен 3% тешкиль эте. Буферленген эритмеде (10 мМ ПФС-те 100 мкМ натрий сульфид, рН 7,4) 8 с11 девамында сульфиднинъ концентрациясы вакъыт кечтикче 7% эксильгени акъкъында хабер этильди. Биз эвельде NaHS-ни къарын ичине кирсетювни къорчалап, ичильген сувда 54 мкМ NaHS иляджындан сульфиднинъ гъайып олув сурьаты саатте тахминен 2,3% олгъаныны (азырлангъан сонъ биринджи 12 саатте 4%/саат ве азырлангъан сонъки 12 саатте 1,4%/саат) олгъаныны хабер эттик. Даа эвельки араштырмаларда43 NaHS иляджларындан H2S даима гъайып олгъаны тапылгъан эди, бу исе биринджи невбетте учув ве оксидленюв себебиндендир. Пузырьчиклер къошулмаса биле, махсулат иляджындаки сульфид Н2С учув себебинден тез гъайып ола11. Тедкъикъатлар шуны косьтере ки, 30—60 саниеде якъын девам этеджек иритильме джерьянында бувланув себебинден Н2Снинъ 5—10%-ге якъыны гъайып ола6. Илядждан Н2С бувланмасынынъ огюне кечмек ичюн, араштырмаджылар бир къач чарелер корьдилер, шу джумледен, иляджны йымшакъ къарыштырдылар12, запас иляджны пластик пленканен къапладылар6 ве эритменинъ авагъа энъ эксик дереджеге еткиздилер, чюнки Н2С бувланувынынъ сурьаты ава-сув интерфейсине багълыдыр.13 Spontane of H2 ионлары, хусусан сувдаки кирлер олгъан демир демирлери.13 Н2С-нинъ оксидленмеси нетиджесинде полисульфидлер (ковалент багъларнен багълангъан кварц атомлары) пейда ола11. Онынъ оксидленювинден къачынмакъ ичюн, теркибинде Н2С олгъан эритмелер дезоксигенленген иритиджилерде азырлана44,45 ве сонъра дезоксигенацияны темин этмек ичюн 20–30 дакъкъа девамында аргон я да азотнен темизлене.11,12,37,44,45,46 Диэтилентриаминхелаталь металь кислотасы (МХСПА) ки, превенталь метал-0000. аэроб иляджларда автооксидленюв. ДТПА олмагъанда, 25°С37,47 температурада тахминен 3 саат ичинде ГС-нинъ автооксидленюв сурьаты тахминен 50% тешкиль эте. Бундан да гъайры, 1е-сульфиднинъ оксидленмеси ультрафиолет ярыгъы ярдымынен катализленгени ичюн, эритмени буз устюнде сакъламакъ ве ярыкътан къорчаламакъ керек11.
рес-де косьтерильгени киби, NaHS сувда иригенде Na+ ве HS-6 гъа диссоциациялана; бу диссоциация араретке багълы олгъан реакциянынъ рК1 иле бельгилене: рК1 = 3,122 + 1132/Т, мында Т 5-тен 30°С-кедже денъише ве Кельвин (К) дереджелеринен ольчениле, К = °С + 273,1548. HS- рК2 юксектир (рК2 = 19), онынъ ичюн рН < 96,49 олгъанда S2- пейда олмай я да пек аз микъдарда пейда ола. Аксине, НС- негиз вазифесини беджере ве Н2О молекуласындан Н+ къабул эте, Н2О исе экшилик вазифесини беджере ве Н2С ве ОН-ге чевириле.
NaHS иляджында (30 мкМ) ириген H2S газынынъ пейда олувы. aq, сувлу эритме; г, газ; л, сувлу. Бутюн эсаплавлар сувнынъ рН = 7,0, сувнынъ арарети исе = 20 °С олгъаныны фарз этелер. БиоРендер сайты ярдымынен яратылды.
NaHS иляджлары тургъун олмагъаныны исбатлагъан делиллерге бакъмадан, айванлар узеринде япылгъан бир къач теткъикъатларда ичильген сувдаки NaHS иляджлары H2S донор бирикмеси оларакъ къулланылгъан15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26 интервенциянынъ девамлылыгъы 1-ден 21 афтагъадже (22 Т) денъишкен. Бу чалышмалар вакътында NaHS иляджыны эр 12, 15, 17, 18, 24, 25 я да 24, 19, 20, 21, 22, 23 саатте янъылай эдилер. Бизим нетиджелеримиз сычанлар NaHS иляджындан H2S гъайып олувы себебинден тургъун олмагъан илядж концентрацияларына огърагъанларыны, сычанларнынъ ичильген сувундаки NaHS микъдары исе 12 я да 24 саат девамында эмиетли дереджеде денъишкенини косьтере (2 рес. бакъ.). Бу араштырмалардан экисинде сувда Н2С севиелери 24 с22 девамында тургъун къалгъаны я да 12 с15 девамында тек 2–3% Н2С джоюмлары козьге чарпкъаныны бильдирдилер, амма олар тасдикълайыджы малюматлар я да ольчю тафсилятларыны бермедилер. Эки араштырма сув шишелерининъ кичик диаметри Н2С бувланувыны энъ эксик дереджеге еткизе биледжегини косьтере15,19. Лякин бизим нетиджелеримиз бу сув шишесиндеки Н2С джоюлувыны 12–24 саат дегиль де, тек 2 сааткъа кечиктире биледжегини косьтере. Эр эки араштырмада да къайд этиле ки, биз ичильген сувда NaHS севиеси денъишмегенини тахмин этемиз, чюнки биз сувда ренк денъишмесини козьде тутмадыкъ; шунынъ ичюн Н2С-нинъ ава ярдымынен оксидленмеси эмиетли дегиль эди19,20. Аджаип шей шунда ки, бу субъектив усул NaHS-нинъ вакъыт кечтикче концентрациясынынъ денъишмесини ольчемектен зияде сувдаки тургъунлыгъыны къыймет кесе.
NaHS иляджында H2S нинъ гъайып олувы рН ве араретнен багълыдыр. Бизим чалышмамызда къайд этильгени киби, NaHS сувда иритильгенде, сиркели эритме пейда ола50. NaHS сувда иригенде, ириген H2S газынынъ пейда олувы рН къыйметине багълы ола6. Иритильген ернинъ рН-и не къадар алчакъ олса, Н2S газ молекулалары шеклинде булунгъан NaHSнинъ пайы о къадар буюк ола ве сувлу эритмеден о къадар чокъ сульфид гъайып ола11. Бу чалышмаларнынъ ич биринде NaHS ичюн иритиджи оларакъ къулланылгъан ичимлик сувунынъ рН-и акъкъында хабер берильмеди. Эксери мемлекетлер тарафындан къабул этильген ДССО тевсиелерине коре, ичильген сувнынъ рН 6,5–8,551 диапазонда олмакъ керек. Бу рН диапазонында Н2С-нинъ озь-озюнден оксидленюв сурьаты тахминен он кере арта13. Бу рН диапазонында NaHS сувда иритильгенде, иритильген H2S газынынъ концентрациясы 1-ден 22,5 мкМ-гедже оладжакъ, бу исе NaHS-ни иритмезден эвель сувнынъ рН-ини козетмекнинъ муимлигини къайд эте. Бундан да гъайры, юкъарыдаки чалышмада хабер этильген арарет диапазоны (18–26 °С) эритмедеки ириген Н2С газынынъ концентрациясында тахминен 10% денъишмеге кетиреджек, чюнки арарет денъишмелери рК1-ни денъиштире, рК1-деки кичик денъишмелер исе ириген Н28С газынынъ концентрациясына эмиетли тесир эте биле. Бундан да гъайры, базы чалышмаларнынъ узун девамлылыгъы (5 ай)22, оларнынъ девамында араретнинъ буюк денъишмелери бекленильгени де бу меселени даа да зияде агъырлаштыра.
Бириден гъайры бутюн чалышмаларда21 ичильген сувда 30 мкМ NaHS иляджы къулланылды. Къулланылгъан дозаны (яни 30 мкМ) анълатмакъ ичюн базы муэллифлер сувлу фазасындаки NaHS там айны концентрацияда H2S газыны чыкъаргъаныны ве H2S физиологик диапазоны 10-дан 100 мкМ-гедже олгъаныны къайд эттилер, демек, бу доза физиологик диапазондадыр15,16. Дигерлери исе 30 мкМ NaHS плазма H2S севиесини физиологик диапазонда, яни 5–300 мкМ19,20 ичинде тутып оладжагъыны анълаттылар. Биз 30 мкМ сувда NaHS концентрациясыны козь огюне аламыз (рН = 7,0, Т = 20 °С), бу концентрация базы араштырмаларда Н2Снинъ тесирини огренмек ичюн къулланылгъан эди. Биз эсаплап чыкъа билемиз ки, ириген Н2С газынынъ концентрациясы 14,7 мкМ, бу исе башлангъыч NaHS концентрациясынынъ 50%-ге якъындыр. Бу къыймет башкъа муэллифлернинъ айны шараитлерде эсаплагъан къыйметине бенъзей13,48.
Бизим араштырмамызда NaHS ичирильмеси беден агъырлыгъыны денъиштирмеди; бу нетидже эркек сычанларда япылгъан башкъа араштырмаларнынъ нетиджелеринен22,23 ве эркек сычанларда18 келише; Лякин эки араштырмада NaSH нефректомия япылгъан сычанларда эксильген беден агъырлыгъыны тиклегени акъкъында хабер этильди24,26, дигер араштырмаларда исе NaSH ичирильмеси беден агъырлыгъына тесири акъкъында хабер берильмеди15,16,17,19,20,21,25. Бундан да гъайры, бизим араштырмамызда NaSH ичирильмеси къан плазмаларында мочевина ве креатин хром севиесине тесир этмеди, бу исе башкъа бир рапортнынъ нетиджелеринен келише25.
Тедкъикъатта 2 афта девамында ичильген сувгъа NaHS къошулса, эркек ве къадын сычанларда къан плазмаларында сульфиднинъ умумий концентрациясына тесир этмегени тапылды. Бу тапмаджа Сен ве башкъаларнынъ нетиджелеринен келише. (16): ичильген сувда 30 мкМ NaHS иле 8 афта девамында тедавийлев контроль сычанларда плазма сульфидининъ севиесине тесир этмеди; лякин олар бу интервенция нефректомия япылгъан сычанларнынъ плазмасында эксильген Н2С севиесини тиклегенини бильдирдилер. Ли ве башкъалар. (22) де 5 ай девамында ичильген сувда 30 мкМ NaHS иле тедавийлев къарт сычанларда плазма сербест сульфиднинъ севиесини 26% якъын арттыргъаныны бильдирдилер. Башкъа араштырмаларда ичильген сувгъа NaHS къошулгъан сонъ дёгюш сульфидинде денъишмелер олгъаны акъкъында хабер берильмеген.
Еди араштырмада Sigma NaHS15,16,19,20,21,22,23 къулланылгъаны акъкъында хабер этильди, амма сувландырув суву акъкъында даа тафсилятлы малюмат берильмеди, беш араштырмада исе озь азырлав усулларында къулланылгъан NaHS менбасы акъкъында айтылмады17,18,24,25,26. NaHS — гидратацион молекуладыр ве онынъ суву гидратацион микъдары денъише биле, бу исе берильген молярлыкътаки эритмени азырламакъ ичюн керек олгъан NaHS микъдарына тесир эте. Меселя, бизим чалышмамызда NaHS микъдары NaHS•1,3 H2O эди. Бойлеликнен, бу араштырмаларда NaHSнинъ керчек концентрациялары хабер этильгенинден эксик ола биле.
«Бойле къыскъа омюрли бирикме насыл этип бойле узун муддетли тесир эте биле?» Позгай ве башкъалар21 сычанларда NaHSнинъ колитке тесирини къыймет кескенде бу суальни бердилер. Олар келеджек араштырмалар бу суальге джевап бере биледжегине умют этелер ве NaHS иляджларында NaHS21 тесирини васталыкъ япкъан H2S ве дисульфидлерден гъайры даа тургъун полисульфидлер ола биледжегини тахмин этелер. Даа бир ихтимал бар: эритмеде къалгъан NaHSнинъ пек алчакъ концентрациясы да файдалы тесир эте биле. Аслында, Олсон ве башкъ. къан ичиндеки Н2Снинъ микромоляр севиелери физиологик олмагъаныны ве наномоляр диапазонда олмакъ я да бутюнлей олмамакъ кереклигини исбатлады13. H2S акъсиллернинъ сульфациясы вастасынен арекет эте биле, бу бир чокъ акъсиллернинъ фаалиетине, тургъунлыгъына ве ерлешювине тесир этеджек кери къайтарыла бильген трансляциядан сонъки модификациядыр52,53,54. Аслында, физиологик шараитлерде бир чокъ джигер акъикъатларынынъ тахминен 10-25%-и сульфиллене53. Эр эки араштырмада да NaHS19 тез ёкъ этильгени таныла,23 амма тааджипли шекильде «биз ичильген сувдаки NaHS концентрациясыны эр кунь денъиштирмек ёлунен идаре эте эдик» деп къайд этиле.23 Бир араштырмада тенкъидий оларакъ «NaHS стандарт H2S донорыдыр ве клиник амелиятта H2Sнинъ озюни денъиштирмек ичюн кенъ къулланыла» деп къайд этиле.
Юкъарыдаки музакере NaHS эритмеден учув, оксидленюв ве фотолиз ёлунен гъайып олгъаныны косьтере ве шунынъ ичюн эритмеден H2S гъайып олувыны эксильтмек ичюн базы теклифлер бериле. Биринджиден, Н2С-нинъ бувланмасы газ-сув юзюне13 ве эритменинъ рН-ине багълыдыр11; демек, бувланув джоюмыны энъ эксик дереджеге еткизмек ичюн сув шишесининъ боюныны эвельден тасвирленгени киби мумкюн къадар кичик япмакъ мумкюн15,19, бувланув джоюмыны энъ эксик дереджеге еткизмек ичюн сувнынъ рН-ини къабул этильген юкъары сынъыргъа (яни 6,5–8,551) ерлештирмек мумкюн11. Экинджиден, Н2С-нинъ озь-озюнден оксидленмеси оксигеннинъ тесири ве ичильген сувда кечиджи маден ионларынынъ олмасы себебинден пейда ола13, шунынъ ичюн ичильген сувны аргон я да азотнен дезоксигенация этмек44,45 ве маден хелаторларыны37,47 къулланмакъ сульфидлернинъ оксидленювини эксильтмеге мумкюн. Учюнджиден, Н2Снинъ фотопарчаланувынынъ огюне кечмек ичюн сув шишелерини алюминий фольганен сармакъ мумкюн; Бу амелият стрептозотоцин киби ярыкъкъа сезимли материалларгъа да аиттир55. Ниает, органик олмагъан сульфид тузларыны (NaHS, Na2S, CaS) эвельден хабер этильгени киби ичильген сувда иритип дегиль де, шланг ёлунен бермек мумкюн56,57,58; чалышмалар сычанларгъа шланг ёлунен берильген радиоактив натрий сульфиди яхшы синъдирильгенини ве аман-аман бутюн токъумаларгъа даркъалгъаныны косьтере59. Бугуньки куньге къадар чалышмаларнынъ чокъусында органик олмагъан сульфид тузлары къарын ичине кирсетильди; лякин клиник ерлерде бу ёл сийрек къулланыла60. Дигер тарафтан, агъыз ёлу инсанларда энъ чокъ расткельген ве энъ сечильген ёлдыр61. Шунынъ ичюн биз кемирджилерде Н2С донорларынынъ тесирини агъыз ёлунен къыймет кесмеге тевсие этемиз.
Бир сынъырлав шунда ки, биз сувлу эритмеде ве къан плазмасында сульфидни МБ усулынен ольчедик. Сульфидни ольчемек ичюн усулларгъа йод титрлеви, спектрофотометрия, электрохимик усул (потенциометрия, амперометрия, кулометрик усул ве амперометрик усул) ве хроматография (газ хроматографиясы ве юксек перформанслы сув хроматографиясы) кире, оларнынъ арасында энъ чокъ къулланылгъан спектрофотометрик усулдыр2. Биологик нумюнелерде Н2С ольчемек ичюн МБ усулынынъ бир сынъыры шунда ки, о, бутюн кварцлы бирикмелерни ольчей, сербест Н2С63 дегиль, чюнки о, экшилик шараитлеринде япыла, бу исе биологик менбадан кварц чыкъарувгъа кетире64. Лякин Америка джемаат сагълыгъы бирлешмесининъ малюматына коре, МБ сувдаки сульфидни ольчемек ичюн стандарт усулдыр65. Демек, бу сынъырлав теркибинде NaHS олгъан эритмелернинъ тургъунсызлыгъы акъкъында бизим эсас нетиджелеримизге тесир этмей. Бундан да гъайры, бизим араштырмамызда NaHS олгъан сув ве къан плазма нумюнелеринде сульфид ольчюлерининъ къайтарылмасы 91% ве 93% тешкиль этти. Бу къыйметлер эвельден хабер этильген диапазонларгъа (77–92)66 келише ве къабул этильген аналитик догърулыкъны косьтере42. Къайд этмеге ляйыкътыр ки, биз клиника эвельси теткъикъатларда тек эркек айванларнынъ огренильмесине зияде ишанмакътан къачынмакъ ичюн67 ве имкян олгъанда эм эркек, эм де къадын сычанларны кирсетмек ичюн Миллий сагълыкъ институтынынъ (МСИ) ёлбашчылыгъына коре эм эркек, эм де къадын сычанларны къулландыкъ68. Бу фикирни башкъалары да къайд эттилер69,70,71.
Нетиджеде, бу чалышманынъ нетиджелери ичильген сувдан азырлангъан NaHS иляджлары озьлерининъ тургъун олмагъанындан H2S мейдангъа кетирмек ичюн къулланылмайджагъыны косьтере. Бу ёлнен берюв айванларгъа NaHSнинъ тургъун олмагъан ве бекленильгенинден алчакъ севиелерине огъратаджакъ эди; демек, тапмаджалар инсанларгъа аит олмай биле.
Бугуньки чалышма девамында къулланылгъан ве/я да талиль этильген малюматлар топламыны акъыллы риджа боюнджа мураджаат муэллифинден алмакъ мумкюн.
Сзабо, К. Кульфид водород (H2S) араштырмаларынынъ вакъыт сызыгъында: экологик токсинден биологик медиаторгъадже. Биохимия ве фармакология 149, 5–19. 2017 сенеси 09.010 (2018 с.) чыкъкъан эди.
Абэ, К. ве Кимура, Х. Эндоген нейромодулятор оларакъ кварцлы водороднынъ ола бильген ролю. Нейроилимлер меджмуасы, 16, 1066–1071. 1996 сенеси чыкъкъан «ДЖНЕВРОСЦИ.16-03-01066.1996» (1996 с.) чыкъкъан эди.
Чирино, Г., Сабо, С. ве Папапетропулос, А. Сют эмиджилернинъ укюретлеринде, токъумаларында ве мучелеринде кварцлы водороднынъ физиологик ролю. Физиология ве молекуляр биологияда тешкерювлер 103, 31–276. 10.1152/физрев.00028.2021 (2023) сенеси чыкъкъан.
Диллон, К. М., Карраццоне, Р. Дж., Матсон, Дж. Б. ве Кашфи, К. Азот оксиди ве кварцлы водород ичюн улькевий еткизюв системаларынынъ инкишаф этеяткъан вадеси: шахсийлештирильген тиббиетнинъ янъы деври. Биохимия ве фармакология 176, 113931. 2020.113931 (2020).
Сун, Х. ве диг. Яваш чыкъарылгъан кварцлы водород донорыны узун муддет къулланмакъ миокард ишемиясы/реперфузия зарарланувынынъ огюне кечмек мумкюн. Ильмий хаберлер 7, 3541. (2017 с.).
Ситдикова, Г. Ф., Фукс, Р., Каинц, В., Вайгер, Т. М. ве Герман, А. БК каналынынъ фосфорилляциясы кварцлы водород (Н2С) сезимлилигини низамлай. Физиологияда сынъырлар 5, 431. https://дои.орг/10.3389/ффиз.2014.00431 (2014).
Ситдикова, Г. Ф., Вайгер, Т. М. ве Герман, А. Кульфид сычанларнынъ гипофизар шишик укюретлеринде кальцийнен фаальлештирильген калий (БК) каналынынъ фаалиетини арттыра. Архит. Пфлюгерлернинъ ады. 459, 389-397 сенелери. 10.1007/с00424-009-0737-0 (2010 сенеси) чыкъкъан.
Джедди, С. ве дигерлери. Кульфид водород 2 тип шекер хасталыгъы олгъан сычанларда миокард ишемиясы-реперфузия зарарланувындан нитритнинъ къорчалав тесирини къуветлештире. Азот оксиди 124, 15–23. 2022.04.004 (2022) сенеси чыкъкъан «Къырым» адлы ресимде.
Корвино, А. ве дигерлери. Н2С донор химиясындаки ёнелишлер ве онынъ юрек-дамар хасталыкъларына тесири. Антиоксидантлар 10, 429. 10.3390/антио10030429 (2021 с.).
ДеЛеон, Э. Р., Стой, Г. Ф. ве Олсон, К. Р. (2012). Биологик теджрибелерде кварцлы водороднынъ пассив джоюмлары. Аналитик биохимия 421, 203–207. 10.1016/дж.аб.2011.10.016 (2012 с.) чыкъкъан.
Надь, П. ве дигерлери. Физиологик нумюнелерде кварцлы водород ольчюлерининъ химиявий тарафлары. Биохимия ве биофизика актлары 1840, 876–891. 10.1016/дж.ббаген.2013.05.037 (2014 с.) чыкъкъан.
Клайн, д.л.д. Табиий сувларда кварцлы водороднынъ спектрофотометрик ёлунен бельгиленмеси. Лимнол ола. Океанография акъкъында. 14, 454-458 сенелери. 1969.14.3.0454 (1969) сенеси чыкъкъан «Къырымтатар» китабында язылгъан.
Олсон, К. Р. (2012 сенеси). Кюкюртли водороднынъ химиясы ве биологиясы боюнджа амелий дерслер. «Антиоксидантлар» акъкъында. Редокс сигнал берюв. 17, 32-44 сенелери. 10.1089/арс.2011.4401 (2012) сенеси чыкъкъан.