Ашхане къалдыкълары акъкъында айткъанда, тавукътан ич бир шей енъильмез Бу ачкозь эр шейни ашагъан айванлар сизинъ софрада, масада я да масада къалгъан эр бир ашны ашап битиреджеклер. Мен ашханенинъ масасы устюне къапалы чамур къазан къойып, оны тез-тез себзелернинъ къабукълары, мысырбогъдай устюндеки мысырбогъдай, истемеген пирнич ве тавукъ осьтюрмек ичюн башкъа шейлернен толдурдым.
Меним къорантамнынъ сечиджи леззетлерине коре, итираф этмели ки, меним сюрюмнинъ леззет сезгилери даа маджераджы, атта бизим бутюн яз мангалларымыз ве байрамларымызнен берабер. Лякин тавукълар эр шейни ашамакъ мумкюн олгъаны ичюн, оларны ашамакъ керек демек дегиль. Язнынъ бу дёрт севимли ашлары зеэрлидир ве тавукълар ичюн олюмге кетире биле.

Тазе истирал салаты язлыкъ махсулаттыр ве оны догърангъан йымырта ве догърангъан джевизден башлап, джыллы халапеньо ве сувлу джилекке къадар эр шейнен чифтлештирмек мумкюн. Бу мадделер тавукъ ичюн бутюнлей хавфсыз олса да, истиралнынъ озю хавфсыз дегиль.
Испанакъ япракъларында кальцийни багълап, онынъ организмге синъмесине маниа олгъан оксал кислотасы бар. Бу йымырта къойгъан тавукълар ичюн фелякетли ола биле, чюнки йымырталар йымшакъ я да къабукъсыз ола, бири-бирине япышалар ве кемиклерде проблемалар пейда ола. Оксалатлар деп де адландырылгъан оксалат кислотасы да богъдай ташлары ве богъдай етишмезлигине себеп ола биле.
Не къадар истирал зияде? Джеваплар чешиттир, чюнки эки къуш бир-бирине бенъземей ве тавукъ саиплери «орта» сёзюнинъ чешит тарифлерини берелер. Тавукъларгъа истирал бермекнинъ тарафдарлары, бу япракълы ешиль себзенинъ бутюн гъыдалы файдасы себебинден, аз микъдарда истирал къушлар ичюн файдалы олгъаныны къайд этелер...Тавукъ еми энди мукъайт микъдарда гъыда ве витаминлер бере.
Сюрюнъиз ичюн энъ хавфсыз вариант – ич бир тюрлю истирал теклиф этмемек, онынъ ерине язда чокъ олгъан одеколон ешилликлери ве чёльмек ешилликлери киби даа хавфсыз ешиль себзелерни теклиф этмектир. Менимдже, зеэрли ашайтларны тавукълардан бутюнлей узакъ тутмакъ яхшы олур!
Мен балалыкъта эр бир къоранта пикникинде алюминий фольгагъа сарылгъан ве комюр устюнде мангалгъа къоюлгъан бутюн къартоп ола эди. Не ичюндир, меним огъланларым пишкен къартопны бегенмейлер, амма къартоп салаты ве эльнен кесильген картофельни пек севелер, олар бизим язлыкъ менюмизнинъ буюк бир къысмыдыр.
Алты адамдан ибарет къоранта ичюн къабукълагъан къартопнынъ микъдары сизни айретте къалдырыр эди... ве, бельки, манъа Айдахо штатынынъ шерефли ватандашлыгъыны къазандырыр эди.

Аш пиширгенде, бутюн къартоп терилерини мукъайтлыкънен топлап, мукъайтлыкънен чёплюкке ташламагъа эмин олдым. Мен ерли полигонларгъа биомасса ташламагъа севмесем де, къартоп терилеринде гедже кольгелеринде расткельген токсин соланин алкалоиди зенгин олгъаныны да билем.
Тавукъларда соланин ашамакънынъ тесири арасында диарея, баш айланув, юрек аритмиясы, ифлидж ве олюм бар. Атта ешиль къартопнынъ этинде де тавукъларынъызны хавф астына къоймакъ ичюн етерли соланин бар. Меним къушларым сербест юргенлери ве кийик айванларнынъ ола билир зеэрленювинден къачынмакъ ичюн, меним чий къартоп къабукъларымны ич бир вакъыт компост япмайлар. Лякин толусынен пишкен къартоп ве онынъ терилери тавукълар ичюн ашамакъ ичюн хавфсыздыр.
Демек, хатырынъызда олсун, пишкен къартоп яхшы, амма чий къартоп тавукъларгъа берильмеген зеэрли ашайтлардан биридир.
Авокадо ве яз ян-янаша кетелер. Мен балалыкъта къартанамнынъ теректен пишкен авокадо джыйгъанымны севгинен хатырлайым. Джордж битамнен багъчанынъ этрафындаки алчакъ диварларда отурып, эвде пиширильген бу лезетли леззетлерни авесликнен ашадыкъ.
Кимерде мен джыйгъан авокадо пишмегенден узакъ ола. Битам шенъленмек ичюн бу шейлерни чёплюкке ташлай эди. Къартанай оны ара-сыра сёгип, пишмеген мейваларны диваргъа къойып, бир къач кунь пишмеге къоймакъ мумкюн, деп сёгди. Битамнынъ юзю джиддийлешип: «Билесинъми, биз япып оламаймыз», — деп джевап бере эди.
Онынъ сырлы сёзлерини ве джиддий юзюни анълап оламадым, лякин йыллар кечкен сонъ, папийчикни зеэрлемек ичюн ярым унция авокадо махсулаты биле етерли олмагъаныны бильдим. Бу тек авокадонынъ эти дегиль: онынъ териси, чукъур ве атта япракъларында нефес алмакъ къыйынлашкъанына, миокард некрозына (юрек токъумасынынъ олюмине) ве ашагъан сонъ бир къач саат ичинде олюмге кетире бильген токсинлер бар.
Мен язлыкъ салатларгъа ве таколаргъа авокадо къошмагъа пек севем, амма къалгъаныны, терилерини, чукъурларыны ве япракъларыны чёплюкке ташлайым. Тавукълар ичюн зеэрли олгъан ашайтлар акъкъында айткъанда, бу керчектен де муимлеринден биридир!
Язда шефтали, нектарин ве вишне чокъ осе. Меним къоджам Джей ве мен ерли фермерлер базарына барып, бу тазе яз мейваларыны алмагъа пек севемиз, оларны биз ашкъа, татлы ашларгъа ве къолай, файдалы ашларгъа къоюлгъан махсулатлар оларакъ къулланамыз.
Бизим къушларымыз да бу тазе мейваны пек севелер, эеджанымыз бизни керчектен ашагъанымыздан зияде мейва алмагъа меджбур этсе, биз оны тавукъларымызнен болемиз... лякин чукъурларны чыкъармаздан эвель дегиль.
Prunus бутюн чешитлеринде, шу джумледен вишне, бадем, эрик, вишне, нектарин ве шефталилерде амигдалиннинъ микъдары чокъ. Амигдалин азм этильгенде цианид токсинине чевириле. Цианиднен зеэрленген тавукълар, адет узьре, зеэрни ашагъан сонъ 15-30 дакъкъа ичинде олелер, бу исе улькелерге оксигенни къабул этмеге ве къулланмагъа маниа ола, улькелернинъ даима зарарланмасына ве олюмине кетире.
Яз мейваларынъны сюрюнънен боль, тек урлукъларны башта ерине къой: оларны аман-аман чёплюкке ташла.
Эгер даа чокъ малюмат алмакъ истесенъиз, манъа почтанен язынъыз.
Электрон почта:
info@pulisichem.cn
Тел:
+86-533-3149598
Язы вакъты: 15-дек-2023